Zagadnienie szaleństwa poruszył Mickiewicz w publicystycznym artykule pt.
O ludziach rozsądnych i ludziach szalonych. Poeta z niezwykłą mocą gloryfikował patriotyczne poczynania indywidualności wybitnych, kierujących się swoim wewnętrznym instynktem i poczuciem powinności. Bronił nie tylko kwestionowanego wówczas prawa jednostki do poświęcenia własnego życia, ale i do podejmowania decyzji przez człowieka natchnionego przez Boga w sprawach tyczących całego narodu – choćby jego racje wydawały się szalone, choćby były sprzeczne z powszechnymi mniemaniami. To zaś znów niesłychanie potężna apoteoza indywidualizmu, tym głębsza, że historia narodu została przywołana by wpisać go w boski, ocalający plan dziejów. Można powiedzieć, że Mickiewicz w swoim artykule wypowiadał się przeciwko takiemu „rozsądkowi”, który hamował wszelkie próby walki niepodległościowej, natomiast gorąco popierał i solidaryzował się ze wszystkimi „szalonymi”, którzy mieli odwagę walczyć, wierzyć w magię i świat nadprzyrodzony.
Copyright @ 2010 Wróżby i magia